Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
147 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku95Naja Ni Genaro10Achtu Taksalis2Timumachtikan!26El Pipil de la Región de los Itzalcos7The Pipil Language of El Salvador7
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
95 ocurrencias
Capítulo 1
Capítulo 2
Tiktisit wan asujkal iwan kanela, tikchat tishti chukulat, tikmanat iwan at kwakwalaka, tikmaliat pal tikunit.
p. 20
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
10 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan.
p. 4 · Ver en el diccionario: kal
Traducción
Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.
Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.
Nitamachtia Nawat
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan.
p. 6 · Ver en el diccionario: kal
Traducción
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.
Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.
Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal
Kunij walajtuya se nawataketza ipal Meshikal pal tamachtia ne Nawataketzalis, wan kenhayuk kinetuya kaj kipalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.
p. 14
Traducción
Kunij walajtuya se nawataketza ipal Meshikal pal tamachtia ne Nawataketzalis, wan kenhayuk kinetuya kaj kipalewia iwan muchi ne tajtamachtiani. Né ninemik kashtuli tunal iwanmet. Né nechishmatijket ka naja niweli nitaketza Nawat, wan kwak nemik ukseseyuk senputzuat teya nechajkawket ma te niu.
Entonces venía uno que hablaba náhuatl de México para enseñar el idioma, y una vez más quería a alguien que le ayudara con todos los profesores. Allí estuvimos quince días con ellos. Allí me conocieron porque sabía hablar náhuat, y cuando había otras reuniones ya no dejaban de invitarme.
Tik ne kenka shiwit niajki ka Honduras; tik ne shiwit 1993 niajki ka Meshikal (ninemik tik ne Estado Campeche); tik ne shiwit 1994 niajki ka Kojtemalan (nikwikak kukunet mijtutianit ipal ne Tenpitzak); tik ne shiwit chiknawi makwil niajki senpa ka Meshikal (ninemik tik ne Provinsiaj Tlashkala, ne timunamijket iwan tawawatianit tik taketzalis Metzali); wan tik ne shiwit 2000 niajki ka Paraway.
p. 14
Traducción
Ese año fui a Honduras; en 1993 fui a México (estuve en el Estado de Campeche); en 1994 fui a Guatemala (llevé niños bailarines del Tempisque); en 1995 fui otra vez a México (estuve en la provincia de Tlashkala, donde nos reunimos con artesanos en la lengua indígena); y en el 2000 fui a Paraguay.
Ne Teku Sinti
Teku Sinti, timetztajtanit ma te keman shitechajkawa tik tukal, ka su taja tesu tinemi tik tukal kunij tiawit tikseliat mayan.
p. 28 · Ver en el diccionario: kal
Traducción
Padre Maíz, te pedimos que jamás nos abandones en nuestra casa, por que si tú no estás en nuestra casa entonces pasaremos hambre.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
2 ocurrencias
King, Timumachtikan! (2011)
26 ocurrencias
5 Tay kichiwa?
Ne kunet nemi tik ne kal.
p. 30 · Ver en el diccionario: kal
Traducción
El niño está en la casa.
Kan nemi ne kal?
p. 30 · Ver en el diccionario: kal
Traducción
¿Dónde está la casa?
Ne kal nemi tik ini ujti.
p. 30 · Ver en el diccionario: kal
Traducción
La casa está en esta calle.
Ne pelu nemi tik ne tenkal.
p. 30 · Ver en el diccionario: tenkál
Traducción
El perro está en el patio.
Semaya ne kunet nemi tik ne kal.
p. 30 · Ver en el diccionario: kal
Traducción
Sólo el niño está en la casa.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
7 ocurrencias
p. 52 · Nahuizalco
Chikwasen kajkal.
p. 52 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kal
p. 56 · Nahuizalco
p. 60 · Nahuizalco
Inte kitat nan ajku, nan kwajkwawit, nan ne kajkal, nan ne iishkalyu ne takamet.
p. 60 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kal
p. 64 · Nahuizalco
Catal kipia ume itenshipal, ume inakas, ume ishume kamachal, se ikwatapal iwan kalan itzunkal.
p. 64 · Nahuizalco
Traducción
Catarina tiene dos labios, dos orejas, dos ojos, dos quijadas, una frente y hermoso pelo.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
7 ocurrencias
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Muchijki ne kwawit wan kipishki se itakil, se wajkal.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Brotó el árbol y dio fruta, un huacal.
Kabal uksituk ne wajkal.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
La jícara acababa de madurar.
Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Kitalij ka nepa. Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.
Lo puso allá, en un rincón de la casa lo puso.
Panuk como se mes, uksik yek ne wajkal.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Al mes, ya estaba maduro el huacal.
Ka panu ne iashish tzumpan kal, tesu tikmiktisnekit.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: kal
Traducción
Kilwijket: Shikida lama, tiut tiyawit se apwesta. Ka panu ne iashish tzumpan kal, tesu tikmiktisnekit.
Le dijeron, “mirá nana, vamos a apostar; el que pase el techo de la casa al orinar no lo queremos matar.”
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).