Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
254 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku105Naja Ni Genaro39Achtu Taksalis7Timumachtikan!47El Pipil de la Región de los Itzalcos9The Pipil Language of El Salvador47
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
105 ocurrencias
Capítulo 4
Ma naka se tejemet tachia asu witz pal tikisat timutaluat tejemet.”
p. 26 · Ver en el diccionario: asu
Su ne itekuyu, niu-niknutza su nechtalkulia sese kajkamu.
p. 27 · Ver en el diccionario: asu
Su nechilia ma niwitz niwiwita, tiawit tikwikat miak pal inte timukwepat senpa tikichtekit kajkamu ini takat.”
p. 27 · Ver en el diccionario: asu
Capítulo 6
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
39 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.
Nitamachtia Nawat
Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
p. 6 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.
p. 6 · Ver en el diccionario: asu
Traducción
—Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat. Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.
—Sí, aquí tenemos a un hermano que puede hablar náhuat. Si no quieren quitárnoslo, entonces ustedes pueden hablar con él, y si ustedes quieren aprender pueden venir a estar con nosotros.
Nikpalewia Ne Nawataketzalis
Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.
p. 8 · Ver en el diccionario: asu
Traducción
—Yawi nemi se congreso ipal ne Nawataketza. Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.
—Va ha haber un congreso sobre la lengua náhaut. Te lo digo porque si quieres puedes ayudarnos con todos los profesores.
Yejemet tesu nechtashtawat, ka inat ka yejemet tesu kipiat tumin pal nechtashtawat.
p. 8 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
Kwak niweli, nikpalewia Alan wan Cecy. Nusan Carlos, melka yaja techanchanej, pero uksan mumachtia Nawataketza. Yejemet tesu nechtashtawat, ka inat ka yejemet tesu kipiat tumin pal nechtashtawat.
Cuando puedo les ayudo a Alan y Cecilia. También a Carlos, aunque él es del pueblo, pero todavía estudia el náhuat. Ellos no me pagan, porque dicen que no tienen dinero para pagarme.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
7 ocurrencias
Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!
Tesu wejka.
Ver en el diccionario: inté
Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.
Tesu nechkukua nutzuntekun nian nukupak, maya nechkukua nuijti.
Ver en el diccionario: inté
Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta
Tesu nikwa tatka, maya nikuni atutun.
Ver en el diccionario: inté
Tamachtilis 13. Kaj kichiwa chilmul?
Tesu muneki ne chil ika kipiaya chiltekpin.
Ver en el diccionario: inté
Tamachtilis 14. Nitakwa peyna
Tesu.
Ver en el diccionario: inté
King, Timumachtikan! (2011)
47 ocurrencias
8 Nikpia se mistun
Tesu nugustoj.
p. 39 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
No me gustan.
14 Tinemit tik Witzapan
Tesu muchi, pero miak.
p. 56 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
No todos, pero muchos.
15 Antaketzat Nawat?
Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.
p. 59 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
Te muchi. Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.
No todos. Algunos hablamos y algunos no pueden.
Tik sejse, muchi ne kujkunet mumachtiat, wan tik sejse tesu.
p. 59 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
En algunas, todos los niños aprenden, y en otras no.
16 Miak o chiupi?
Tesu muchi.
p. 61 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
Tesu muchi. Sejse mumachtiat wan tekitit, wan sejse te mumachtiat, semaya tekitit.
No todos. Algunos estudian y trabajan, y algunos no estudian, sólo trabajan.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
9 ocurrencias
p. 57 · Nahuizalco
Ma' shikwa ka inteuk kikwa asu ini patak chakaltituk.
p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: asu
Traducción
No comas comidas siendo éstas muy calientes.
p. 60 · Nahuizalco
Shimucha yek wan ne pupuyumet, iwan mas su chujchulejket.
p. 60 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: asu
p. 65 · Nahuizalco
Su tikneki, ma nimetzajkawili chupi tumin.
p. 65 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: asu
p. 69 · Nahuizalco
Iwan taja, Iachin, shikuchi ma' shimajmawi, asu witz Manbru, naja nikmutiskia.
p. 69 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: asu
Traducción
Y tú, Tabaquito, duerme sin miedo, que si viene Mambrú, yo lo espantaré.
p. 70 · Nahuizalco
Muma' neman (su kineki) chupi istat.
p. 70 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: asu
Traducción
Ne tenesh tet tatatuk iwan kipia istak pusha. Kwak mumana tawiyal, muma' chupi yaja pal kishipewa. Eyupan mupaka yek mupata unpati u yeshpa at, wan nemanha panu wan mupayana pak ne chichiwalmetat. Muma' neman (su kineki) chupi istat. Wan nemanha mutashkalua ne tamal iwan mutalia ijpak ne kumal pal muishka tik tit.
La cal es piedra quemada y tiene color blanco. Cuando se cuece maíz, se le pone de ella para pelarlo. Después se lava bien, cambiándole dos o tres aguas, y luego se pasa y repasa por la piedra de moler. Poniéndole antes (si se quiere) un poco de sal. Y luego se palmean las tortillas y se ponen sobre el comal para cocerlas al fuego.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
47 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Pero kenemej tesu mawiltia ka afuera, muchijki entristeser.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
Pero, como no jugaba afuera, se puso triste.
Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu
Traducción
Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”
Muchi ne doctores panutiwit aber asu kipajtiat.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu
Traducción
Muchi ne doctores panutiwit aber asu kipajtiat. Tesu welitiwit tesu welitiwit.
“Todos los doctores han llegado a ver si lo podían curar; y no han podido, no lo han logrado”.
Tesu welitiwit tesu welitiwit.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
Muchi ne doctores panutiwit aber asu kipajtiat. Tesu welitiwit tesu welitiwit.
“Todos los doctores han llegado a ver si lo podían curar; y no han podido, no lo han logrado”.
Jaika (Yajika) ja (ka) tesu pajti.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: inté
Traducción
“Así es que, no mejora”..
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).