Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
81 ocurrencias en 4 textos · Borrar
Naja Ni Genaro23Achtu Taksalis6Timumachtikan!17The Pipil Language of El Salvador35
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
23 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4
Traducción
Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.
Nitamachtia Nawat
Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
p. 6
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Nikpalewia Ne Nawataketzalis
Yejemet tesu nechtashtawat, ka inat ka yejemet tesu kipiat tumin pal nechtashtawat.
p. 8
Traducción
Kwak niweli, nikpalewia Alan wan Cecy. Nusan Carlos, melka yaja techanchanej, pero uksan mumachtia Nawataketza. Yejemet tesu nechtashtawat, ka inat ka yejemet tesu kipiat tumin pal nechtashtawat.
Cuando puedo les ayudo a Alan y Cecilia. También a Carlos, aunque él es del pueblo, pero todavía estudia el náhuat. Ellos no me pagan, porque dicen que no tienen dinero para pagarme.
Nitakwika Ipal Ne Tiut
Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej.
p. 10
Traducción
Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej. Kunij inak:
Allá me reconocieron porque sabía hablar náhuat, ya que en la iglesia de Santa Catarina Masahuát canté una canción que dice “Aún Cuando Tu Caminas, Solo No Estás”, y lo oyó el padre. Entonces dijo:
Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan
Inat ka kwak pejki ne techan, tesu nemituya sujsul kajkalmet, maya nemituyat se pual majtakti ume, wan ne kajkalmet nemituyat itzalan ne kwajkwawit.
p. 16
Traducción
Dicen que cuando empezó el pueblo, no habían muchas casas, solo habían treinta y dos, y las casas estaban rodeadas de árboles.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
6 ocurrencias
Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!
Tesu wejka.
Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.
Tesu nechkukua nutzuntekun nian nukupak, maya nechkukua nuijti.
Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta
Tesu nikwa tatka, maya nikuni atutun.
Tamachtilis 13. Kaj kichiwa chilmul?
Tesu muneki ne chil ika kipiaya chiltekpin.
Tamachtilis 14. Nitakwa peyna
Tesu.
King, Timumachtikan! (2011)
17 ocurrencias
8 Nikpia se mistun
Tesu nugustoj.
p. 39
Traducción
No me gustan.
14 Tinemit tik Witzapan
Tesu muchi, pero miak.
p. 56
Traducción
No todos, pero muchos.
15 Antaketzat Nawat?
Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.
p. 59
Traducción
Te muchi. Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.
No todos. Algunos hablamos y algunos no pueden.
Tik sejse, muchi ne kujkunet mumachtiat, wan tik sejse tesu.
p. 59
Traducción
En algunas, todos los niños aprenden, y en otras no.
16 Miak o chiupi?
Tesu muchi.
p. 61
Traducción
Tesu muchi. Sejse mumachtiat wan tekitit, wan sejse te mumachtiat, semaya tekitit.
No todos. Algunos estudian y trabajan, y algunos no estudian, sólo trabajan.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
35 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Pero kenemej tesu mawiltia ka afuera, muchijki entristeser.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Pero, como no jugaba afuera, se puso triste.
Tesu welitiwit tesu welitiwit.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Muchi ne doctores panutiwit aber asu kipajtiat. Tesu welitiwit tesu welitiwit.
“Todos los doctores han llegado a ver si lo podían curar; y no han podido, no lo han logrado”.
Jaika (Yajika) ja (ka) tesu pajti.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
“Así es que, no mejora”..
Yu yawi anmuwan pal muchiwa dibertir, yu yawi anmuwan, tesu ja pal ankisumat.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Yut anyawit. Yu yawi anmuwan pal muchiwa dibertir, yu yawi anmuwan, tesu ja pal ankisumat.
“Se irán y él irá con uds.; irá a divertirse”. “No ha venido para que le peguen”.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Tesu kimati katka ka ne isiwaw se brujaj.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
No sabía que su mujer era bruja.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).