Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

81 ocurrencias en 4 textos · Borrar

Naja Ni Genaro23Achtu Taksalis6Timumachtikan!17The Pipil Language of El Salvador35

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

23 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.

    p. 4

    Traducción

    Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.

Nitamachtia Nawat

  • Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    p. 6

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Yejemet tesu nechtashtawat, ka inat ka yejemet tesu kipiat tumin pal nechtashtawat.

    p. 8

    Traducción

    Kwak niweli, nikpalewia Alan wan Cecy. Nusan Carlos, melka yaja techanchanej, pero uksan mumachtia Nawataketza. Yejemet tesu nechtashtawat, ka inat ka yejemet tesu kipiat tumin pal nechtashtawat.

    Cuando puedo les ayudo a Alan y Cecilia. También a Carlos, aunque él es del pueblo, pero todavía estudia el náhuat. Ellos no me pagan, porque dicen que no tienen dinero para pagarme.

Nitakwika Ipal Ne Tiut

  • Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej.

    p. 10

    Traducción

    Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej. Kunij inak:

    Allá me reconocieron porque sabía hablar náhuat, ya que en la iglesia de Santa Catarina Masahuát canté una canción que dice “Aún Cuando Tu Caminas, Solo No Estás”, y lo oyó el padre. Entonces dijo:

Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan

  • Inat ka kwak pejki ne techan, tesu nemituya sujsul kajkalmet, maya nemituyat se pual majtakti ume, wan ne kajkalmet nemituyat itzalan ne kwajkwawit.

    p. 16

    Traducción

    Dicen que cuando empezó el pueblo, no habían muchas casas, solo habían treinta y dos, y las casas estaban rodeadas de árboles.

Ver las 20 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

6 ocurrencias

Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!

  • Tesu wejka.

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

  • Tesu nechkukua nutzuntekun nian nukupak, maya nechkukua nuijti.

Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta

  • Tesu nikwa tatka, maya nikuni atutun.

Tamachtilis 13. Kaj kichiwa chilmul?

  • Tesu muneki ne chil ika kipiaya chiltekpin.

Tamachtilis 14. Nitakwa peyna

  • Tesu.

Ver las 6 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

17 ocurrencias

8 Nikpia se mistun

  • Tesu nugustoj.

    p. 39

    Traducción

    No me gustan.

14 Tinemit tik Witzapan

  • Tesu muchi, pero miak.

    p. 56

    Traducción

    No todos, pero muchos.

15 Antaketzat Nawat?

  • Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.

    p. 59

    Traducción

    Te muchi. Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.

    No todos. Algunos hablamos y algunos no pueden.

  • Tik sejse, muchi ne kujkunet mumachtiat, wan tik sejse tesu.

    p. 59

    Traducción

    En algunas, todos los niños aprenden, y en otras no.

16 Miak o chiupi?

  • Tesu muchi.

    p. 61

    Traducción

    Tesu muchi. Sejse mumachtiat wan tekitit, wan sejse te mumachtiat, semaya tekitit.

    No todos. Algunos estudian y trabajan, y algunos no estudian, sólo trabajan.

Ver las 17 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

35 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Pero kenemej tesu mawiltia ka afuera, muchijki entristeser.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Pero, como no jugaba afuera, se puso triste.

  • Tesu welitiwit tesu welitiwit.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Muchi ne doctores panutiwit aber asu kipajtiat. Tesu welitiwit tesu welitiwit.

    “Todos los doctores han llegado a ver si lo podían curar; y no han podido, no lo han logrado”.

  • Jaika (Yajika) ja (ka) tesu pajti.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    “Así es que, no mejora”..

  • Yu yawi anmuwan pal muchiwa dibertir, yu yawi anmuwan, tesu ja pal ankisumat.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Yut anyawit. Yu yawi anmuwan pal muchiwa dibertir, yu yawi anmuwan, tesu ja pal ankisumat.

    “Se irán y él irá con uds.; irá a divertirse”. “No ha venido para que le peguen”.

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Tesu kimati katka ka ne isiwaw se brujaj.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    No sabía que su mujer era bruja.

Ver las 30 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).