Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos
28 ocurrencias · Borrar
King, Timumachtikan! (2011)
28 ocurrencias
9 Tay tikchiwa?
Kikwa tamal iwan et.
p. 41
Traducción
Come tortillas con frijoles.
Nusan mawiltia iwan ikunpawan.
p. 41
Traducción
También juega con sus amigos.
10 Tay tikwa?
Nikwa tamal iwan et.
p. 44
Traducción
Como tortillas con frijoles.
Nusan nimawiltia iwan nukunpawan.
p. 44
Traducción
También juego con mis cheros.
18 Kan minaya?
Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!
p. 66
Traducción
Nikmati kan nemi. Shikita! Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!
Ahora sé dónde está. ¡Mira! ¡Juega con nuestro gato debajo de la mesa!
19 Te nikajsi nuamatzin
Ika te nikpia tay iwan.
p. 68
Traducción
Porque no tengo con qué.
22 Tiwitz nuwan?
Nemi pal ninaka iwan.
p. 76
Traducción
Ka ne nuikaw nemi nuchan. Nemi pal ninaka iwan.
Porque está mi hermanito en casa. Tengo que quedarme con él.
29 Tiweli tiaw tiktajtanilia
— Naja nikneki niaw nitaketza iwan ne tamachtiani Francisco.
p. 94
Traducción
— Quiero ir a hablar con el maestro Francisco.
— Taika tikneki titaketza iwan?
p. 94
Traducción
— ¿Por qué quieres hablar con él?
30 Chilkwachtzin wan ne kuyut
— Nukunew, kanka tiaw iwan uni chikiwit tentuk iwan takwal?
p. 95
Traducción
— Mi hija, ¿a dónde vas con ese canasto lleno de comida?
— Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti.
p. 95
Traducción
— Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti. Niawa tel!
— Ella me dijo que no puedo hablar con nadie en el camino. Ya me voy pues!
32 Ume takwikalis
iwan tikuat tutakwal
p. 101
Traducción
y compramos nuestra comida
Iwan ini naja niawa
p. 101
Traducción
Con esto ya me voy
33 Sujsul nipakiskia
Iwan ne tumin tiwelit tikuat takwal wan tiwelit tikchiwat uksejse kumal.
p. 103
Traducción
— Nusan muchiwat kujkumal pal tiknamakat. Iwan ne tumin tiwelit tikuat takwal wan tiwelit tikchiwat uksejse kumal.
— También se hacen comales para vender. Con el dinero podemos comprar comida y hacer más comales.
Nin ken nujme muchiwtuk sujsul teyek iwan ne Metzali, ne Pipilmet.
p. 103
Traducción
— Naja nina ka sejse majmawit wan uksejseuk ishpinawat. Nin ken nujme muchiwtuk sujsul teyek iwan ne Metzali, ne Pipilmet. Te tiwelit tikelkawat.
— Creo que algunos tienen miedo y otros se avergüenzan. Aquí como en todas partes se les ha hecho mucho mal a los indígenas, los pipiles. ¡No podemos olvidarlo!
35 Te niajki nitekiti
Ne nukunpa nechwikak ka nuchan, nikunik chiupi at iwan ne pajti, wan né tipanuket hasta ka tayuakik.
p. 107
Traducción
Ne nukunpa nechwikak ka nuchan, nikunik chiupi at iwan ne pajti, wan né tipanuket hasta ka tayuakik. Kwakuni yaja yajki ichan, wan nimutekak nikuchi. Kwak tanesik, nisak wan ninemik yek.
Me llevó mi amigo a casa, bebí un poco de agua con la medicina, y allí pasamos hasta que anocheció. Entonces él se fue a su casa, y yo me acosté a dormir. Cuando amaneció, me desperté y estuve bien.
36 Yawi Carlita ichan inoya
Mutalij kiuni chiupi cafe iwan se tamal.
p. 110
Traducción
Carlita muketzki, muapakak talul wan kitalij ikwajkwach. Mutalij kiuni chiupi cafe iwan se tamal. Kwak tamik takwa, kiski mutalua. Mutaluj hasta ajsik ichan inoya.
Carlita se levantó, se lavó de prisa y se puso la ropa. Se sentó a beber un poco de café con una tortilla. Cuando había comido, salió corriendo. Corrió hasta la casa de su abuela.
Shimutali, niaw nimetzmaka atul iwan elut.
p. 110
Traducción
— Nemi yek. Shimutali, niaw nimetzmaka atul iwan elut. Tikneki?
— Está bien. Siéntate, te voy a dar atol con elote. ¿Quieres?
38 Ken intukay?
Ká witz iwan?
p. 115
Traducción
— Uni witz ukse siwat nusan. Ká witz iwan? Ume kunet. Tikinhita?
— Allí viene otra mujer también. ¿Quién viene con ella? Dos niños. ¿Tú los ves?
43 Te tiawit tikajkawat ma miki!
Nusan nitaketza ijkiuni iwan nukunpawan seujseujti.
p. 130
44 Se yualu
Yajane te walaj, ika munamiktijtuk wan nakak iwan ne ishulejyu.
p. 132
45 Nitachia iwan ne nujnuish
— Tipewakan iwan ne tutzuntekun.
p. 134
— Iwan ne nunajnakas nitakaki, wan iwan ne nujnuish nitachia.
p. 134
— Taja titachia iwan ne achtuish.
p. 134
48 Nikneki ma shiwikikan nuwan
Ne nunan kinekituya ma niaw ka tiankis iwan.
p. 140
Yaja kinekituya naka iwan ne noya, pero ne nunan kilwij ma wiki, wan walaj.
p. 140
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).