Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
25 ocurrencias en 4 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku4Naja Ni Genaro3Timumachtikan!10The Pipil Language of El Salvador8
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
4 ocurrencias
Capítulo 2
Tiwelit tikwat ijtik takwal wan nakat wan kamu wan kilit.
p. 23
Capítulo 6
Kwakuni pejki asi se takat wey, pejki kineki ne lamachin, wan kan pejki kineki pejki kikwa ne takwal.
p. 33
Kwakuni ne chijchin, yaja kisatuya wan kitak ka asi ne takat tumak itenshipal, yaja kikwa ne takwal.
p. 33
Yaja kikwak muchi ne takwal.
p. 33
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
3 ocurrencias
Ne Tzikat Wan Ne Tzilintuk
Ne ikal ne tzikat tentuk iwan takwal.
p. 38
Traducción
Ne ikal ne tzikat tentuk iwan takwal. Yaja tesu keman musewia kitemua takwal. Yaja kitemua iswat wan takil ipal ne kwajkwawit.
La casa de la hormiga está llena de comida. Ella nunca para de buscar comida; busca hojas y frutos de los árboles.
Yaja tesu keman musewia kitemua takwal.
p. 38
Traducción
Ne ikal ne tzikat tentuk iwan takwal. Yaja tesu keman musewia kitemua takwal. Yaja kitemua iswat wan takil ipal ne kwajkwawit.
La casa de la hormiga está llena de comida. Ella nunca para de buscar comida; busca hojas y frutos de los árboles.
Ne Tutut
Ka su te kichiwa kiunij, ne tutuchin te keman patani, maya kichia ne takwal tik ishumul.
p. 40
Traducción
Yajika inan achtu kitakwaltia. Wan kwak kita ka ne tutuchin welia patani, kunij kichiwa ka kiselia mayan, pal pewa patani. Ka su te kichiwa kiunij, ne tutuchin te keman patani, maya kichia ne takwal tik ishumul.
Por eso su madre primero lo alimenta. Y cuando ve que el pajarito ya puede volar, entonces le hace pasar hambre, para que empiece a volar. Porque si no hace así, el pajarito nunca hace el intento de volar, sólo espera la comida en el nido.
King, Timumachtikan! (2011)
10 ocurrencias
24 Tik ne tiankis (1)
Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta.
p. 81
Traducción
Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.
Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.
30 Chilkwachtzin wan ne kuyut
— Nukunew, kanka tiaw iwan uni chikiwit tentuk iwan takwal?
p. 95
Traducción
— Mi hija, ¿a dónde vas con ese canasto lleno de comida?
33 Sujsul nipakiskia
Iwan ne tumin tiwelit tikuat takwal wan tiwelit tikchiwat uksejse kumal.
p. 103
Traducción
— Nusan muchiwat kujkumal pal tiknamakat. Iwan ne tumin tiwelit tikuat takwal wan tiwelit tikchiwat uksejse kumal.
— También se hacen comales para vender. Con el dinero podemos comprar comida y hacer más comales.
Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...
p. 103
Traducción
— Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...
— En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...
34 Tay tikchijki?
— Naja nikuchki hasta makwil horaj, nimuketzki wan nikmanki ne takwal.
p. 105
Traducción
— Naja nikuchki hasta makwil horaj, nimuketzki wan nikmanki ne takwal. Kwakuni niajki ichan nunan. Titajtaketzket chiupi, wan tiajket ka tiankis tikuat takwal. Kwak tamik, timukwepket.
— Yo dormí hasta las cinco, me levanté e hice la comida. Entonces fui a casa de mi madre. Platicamos un poco, y fuimos al mercado a comprar comida. Después, regresamos.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
8 ocurrencias
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Uk uksik ne takwal, kenemej yejemet muchijtiwit desbelar, kuchit.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Cuando ya estuvo la comida, como se habían desvelado, se quedaron dormidos.
Nemia ne takwal!
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Kinnutzki ne inlama. Kilwia: Shisakan! Nemia ne takwal! Shisakan, nupilawantzitzin, shisakan! Nemia ne takwal!
La nana les habló, les dijo, “¡despierten, ya está la comida, despierten mis niños, despierten, ya está la comida!”
Nemia ne takwal!
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Kinnutzki ne inlama. Kilwia: Shisakan! Nemia ne takwal! Shisakan, nupilawantzitzin, shisakan! Nemia ne takwal!
La nana les habló, les dijo, “¡despierten, ya está la comida, despierten mis niños, despierten, ya está la comida!”
Kikwat ne takwal.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Kikwat ne takwal. Kikwat ne takwal ka yut tapewiat.
Se comieron la comida; se comieron la comida que habían salido a cazar.
Kikwat ne takwal ka yut tapewiat.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Kikwat ne takwal. Kikwat ne takwal ka yut tapewiat.
Se comieron la comida; se comieron la comida que habían salido a cazar.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).