Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
133 ocurrencias en 4 textos · Borrar
Naja Ni Genaro21Achtu Taksalis16Timumachtikan!85The Pipil Language of El Salvador11
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
21 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
p. 4
Traducción
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
Por eso cuando yo estaba chiquito sólo llevaba comales para vender. De su precio poco me quedaba para comprar lo que necesitaba y para volver a comprar más comales.
Nitamachtia Nawat
Ajsiket inat ka kimatitiwit ka ne tiupan kipia tay yejemet nejnemitiwit kitemuat.
p. 6
Traducción
Né ajsiket ne ipal Kulalmumachtiani. Ajsiket inat ka kimatitiwit ka ne tiupan kipia tay yejemet nejnemitiwit kitemuat. Kiunij inak ne Palej:
Allá llegaron unos del Círculo Estudiantil. Llegaron a decir que habían oído que la iglesia tenía lo que habían andado buscando. El padre dijo:
Nitakwika Ipal Ne Tiut
—Tay tina?
p. 10
Traducción
—Tay tina? Tiweli tiaw ne domingo ka ne tiupan San Antonio?
—¿Qué decís? ¿Podés ir el domingo a la iglesia de San Antonio?
Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan
Yajika, kwak ajsiket ne takamet istak, yejemet tesu kimatit tay inat ne takamet wan ne siwatket.
p. 16
Traducción
Ne techanchanejket tesu welituyat taketzat tik Español, nan welit katka tawawasuat nan amataketzat. Yajika, kwak ajsiket ne takamet istak, yejemet tesu kimatit tay inat ne takamet wan ne siwatket.
Los habitantes no sabían hablar en español, ni sabían escribir ni leer. Por eso, cuando llegaron los hombres blancos, ellos no entendían lo que decían los hombres y las mujeres.
Ken Titankwaketzat
Yejemet kishmatit katka tay kitat, ken ne tunal, ne at, ne tal, ne tawial, ne kwajkwawit, ne kojtan: ipal itakwal, ipal ne tapewil, wan ne kwajkwawit pal kisaluat itakil pal tikwat pal te tikseliat mayan.
p. 18
Traducción
Yejemet tesu kimatit, ken an tejemet tikmatit, ka nemi se Tiut ka te tikishmatit. Yejemet kishmatit katka tay kitat, ken ne tunal, ne at, ne tal, ne tawial, ne kwajkwawit, ne kojtan: ipal itakwal, ipal ne tapewil, wan ne kwajkwawit pal kisaluat itakil pal tikwat pal te tikseliat mayan.
Ellos no sabían, como nosotros hoy sabemos, que hay un Dios ya que no lo conocíamos. Ellos conocían lo que veían, como el sol, la lluvia, la tierra, el maíz, los árboles y la naturaleza, que son para su comida, para la caza, y los árboles frutales para que comamos y no pasemos hambre.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
16 ocurrencias
Tamachtilis 3. Nikneki kukumutzin
Tay tikneki tikwa?
Tamachtilis 5: Keski ipatiw?
Tay tikneki tikuni?
Tamachtilis 8. Itekitilis.
Tay mutekiw?
Wan taja, tay mutekiw?
Tay titamachtia ?
King, Timumachtikan! (2011)
85 ocurrencias
3 Ini ne tamachtiani
Tay ini?
p. 24
Traducción
¿Qué es esto?
4 Tay tikneki?
Tay tikneki?
p. 27
Traducción
¿Qué quiere (usted)?
Tay tikneki?
p. 28
Traducción
¿Qué quieres?
5 Tay kichiwa?
Tay kichiwa ne siwat?
p. 31
Traducción
¿Qué hace la mujer?
Tay kichiwa ne kunet?
p. 31
Traducción
¿Qué hace el niño?
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
11 ocurrencias
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Na nikelnamiki tay nechilwij nunoyaj wan nu tatanoy.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Recuerdo lo que me contaron mi abuela y mi abuelo.
Pero en ese caso siyujti nemi se takat intelijentej, wan muchiwki proponer ke era de mas tay witzet kichiwat nin tik tutechan.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Pero en este caso, una vez hubo un hombre muy inteligente que decía que lo que venían a hacer al pueblo era demasiado.
Pero, tay yejemet muchiwket afijar ka ne iujumiyu ne chumpipi, ne plumas te kikwaj pelu, entonces nakak pensativo muchi ne jwamilia tayika te kikwaj pelu ne ujumit ni ke ne plumaj.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Pero se fijaron que el perro no se comía ni los huesos ni las plumas del chompipe. Luego la familia entera quedó pensativa porque el perro no se comía ni los huesos ni las plumas.
Yaja (ne) tay kichiwki contestar, kaj siwapil?
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Yaja (ne) tay kichiwki contestar, kaj siwapil? Tesu kitztuk, lo ke si ya kiajsik en campo libre se chumpipi.
Lo que respondió fue que él no había visto a la muchacha. Lo que había encontrado en el suelo había sido un chompipe.
Kunij inaket los tres pwes yek (ne) tay tikchiwtuk pero bien naja nikneki shikchiwa nuwan ne jwabor (juabor), shinechilwiti siquiera kan nemi ne plumas?
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Kunij inaket los tres pwes yek (ne) tay tikchiwtuk pero bien naja nikneki shikchiwa nuwan ne jwabor (juabor), shinechilwiti siquiera kan nemi ne plumas? Kan nakak ne ujumiu? Pal niyaw nikita kan nemi.
Luego dijeron los tres, “Bueno, lo que hiciste está bien, pero quisiera que me hicieras un favor. Por lo menos enséñame donde quedaron los huesos para poder ir a verlos.”
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).