Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
333 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku110Naja Ni Genaro40Achtu Taksalis9Timumachtikan!104El Pipil de la Región de los Itzalcos38The Pipil Language of El Salvador32
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
110 ocurrencias
Capítulo 1
Ashkan tiu-tiktaliat tik ne kushtal ipal tikwikat pak ne kawayu pal tikwikat ka techan ne tawial pal tami tiksajsakat.
p. 19
Capítulo 6
Wan pal mijkwita, tik ne itili ne shulejyu; wan pal mushisha, tik ne kulutzin ne shulejyu.
p. 30
Kwakuni nechilik ma nikisa tik techan niktajtani kwejkwechpalachichin.
p. 32
Muchi ne itapewilchin tey kipia ne kujtan, muchi kitzkijket kan musentepewat, yawit katka kimakat innoya pal ma kimana tik se kumit.
p. 32
Ken ankichiwtiwit ka kalwikat tik uni?”
p. 34
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
40 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez.
p. 4
Traducción
Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.
Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.
Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan.
p. 4
Traducción
Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.
Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.
Nitamachtia Nawat
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.
p. 6
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
p. 6
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan.
p. 6
Traducción
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.
Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
9 ocurrencias
Tamachtilis 2. Kan muchan?
Ninemi tik Sentzunhat.
Nikpia nuchan tik Witzapan.
Tamachtilis 8. Itekitilis.
Yaja tekiti tik ne mil.
Nitekiti tik ne kalkukuyanit tik Ijtzalku.
Naja ni tamachtiani tik ne wey tamachtiluyan tik Kuskatan.
King, Timumachtikan! (2011)
104 ocurrencias
5 Tay kichiwa?
Ne kunet nemi tik ne kal.
p. 30
Traducción
El niño está en la casa.
Ne kal nemi tik ini ujti.
p. 30
Traducción
La casa está en esta calle.
Nemi tik ne techan.
p. 30
Traducción
Está en el pueblo.
Ne pelu nemi tik ne tenkal.
p. 30
Traducción
El perro está en el patio.
Semaya ne kunet nemi tik ne kal.
p. 30
Traducción
Sólo el niño está en la casa.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
38 ocurrencias
p. 49 · Nahuizalco
Ka nemi ijtik tik ne kumit (sic)?
p. 49 · Nahuizalco
Traducción
Quién está sobre la olla?
Nemi ne kalat tik ne kumit?
p. 49 · Nahuizalco
Traducción
Está la rana en la olla?
p. 52 · Nahuizalco
Nemi ne tzaput tik ne chikiwit?
p. 52 · Nahuizalco
Traducción
Están los zapotes en el canasto?
p. 55 · Nahuizalco
Se siwatijlan iwan se ukichtijlan nemi tik ne kulal.
p. 55 · Nahuizalco
Traducción
Una gallina y un gallo están en el corral.
p. 56 · Nahuizalco
Iwan yaja te mucha yek tik tuish iwan weli tikukuyat.
p. 56 · Nahuizalco
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
32 ocurrencias
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Tik ne witztal yajki.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Tik ne witztal yajki. Ustuwetzi. Ran! Mutamuta ne ustut.
Se metió al espinal; cayó en la barranca – “ran” – se echó a la quebrada.
Al fin de tanto, wakik ne masat, wan yaja, ne tzuntekumat, yawia miki ka iseltzin tik ne kebrada.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Al fin se secó el venado y la calavera iba a morir sola allí en la quebrada.
Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Kitalij ka nepa. Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.
Lo puso allá, en un rincón de la casa lo puso.
Kilwiat tik kastiaj.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Nanita, nanita, nanita! Kilwiat inlama. Queremos hamaquita, nanita! Kilwiat tik kastiaj.
“Nana, nana, nana,” le dijeron a la vieja, “queremos hamaquitas, nana, le dijeron en español”.
Pejki kilwia tik majikaj: Tzapalu puchut, tzapalu puchut, tzapalu puchut, tzapalu puchut, tzapalu puchut, tzapalu puchut!
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Con su magia, empezó a decir, “¡abajo puchute, abajo puchute, abajo puchute, abajo puchute!”
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).