Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

333 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku110Naja Ni Genaro40Achtu Taksalis9Timumachtikan!104El Pipil de la Región de los Itzalcos38The Pipil Language of El Salvador32

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

110 ocurrencias

Capítulo 1

  • Ashkan tiu-tiktaliat tik ne kushtal ipal tikwikat pak ne kawayu pal tikwikat ka techan ne tawial pal tami tiksajsakat.

    p. 19

Capítulo 6

  • Wan pal mijkwita, tik ne itili ne shulejyu; wan pal mushisha, tik ne kulutzin ne shulejyu.

    p. 30

  • Kwakuni nechilik ma nikisa tik techan niktajtani kwejkwechpalachichin.

    p. 32

  • Muchi ne itapewilchin tey kipia ne kujtan, muchi kitzkijket kan musentepewat, yawit katka kimakat innoya pal ma kimana tik se kumit.

    p. 32

  • Ken ankichiwtiwit ka kalwikat tik uni?”

    p. 34

Ver las 101 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

40 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez.

    p. 4

    Traducción

    Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.

    Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.

  • Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan.

    p. 4

    Traducción

    Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.

    Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.

Nitamachtia Nawat

  • Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.

    p. 6

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

  • Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    p. 6

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

  • Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan.

    p. 6

    Traducción

    Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.

    Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.

Ver las 29 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

9 ocurrencias

Tamachtilis 2. Kan muchan?

  • Ninemi tik Sentzunhat.

  • Nikpia nuchan tik Witzapan.

Tamachtilis 8. Itekitilis.

  • Yaja tekiti tik ne mil.

  • Nitekiti tik ne kalkukuyanit tik Ijtzalku.

  • Naja ni tamachtiani tik ne wey tamachtiluyan tik Kuskatan.

Ver las 6 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

104 ocurrencias

5 Tay kichiwa?

  • Ne kunet nemi tik ne kal.

    p. 30

    Traducción

    El niño está en la casa.

  • Ne kal nemi tik ini ujti.

    p. 30

    Traducción

    La casa está en esta calle.

  • Nemi tik ne techan.

    p. 30

    Traducción

    Está en el pueblo.

  • Ne pelu nemi tik ne tenkal.

    p. 30

    Traducción

    El perro está en el patio.

  • Semaya ne kunet nemi tik ne kal.

    p. 30

    Traducción

    Sólo el niño está en la casa.

Ver las 99 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

38 ocurrencias

p. 49 · Nahuizalco

  • Ka nemi ijtik tik ne kumit (sic)?

    p. 49 · Nahuizalco

    Traducción

    Quién está sobre la olla?

  • Nemi ne kalat tik ne kumit?

    p. 49 · Nahuizalco

    Traducción

    Está la rana en la olla?

p. 52 · Nahuizalco

  • Nemi ne tzaput tik ne chikiwit?

    p. 52 · Nahuizalco

    Traducción

    Están los zapotes en el canasto?

p. 55 · Nahuizalco

  • Se siwatijlan iwan se ukichtijlan nemi tik ne kulal.

    p. 55 · Nahuizalco

    Traducción

    Una gallina y un gallo están en el corral.

p. 56 · Nahuizalco

  • Iwan yaja te mucha yek tik tuish iwan weli tikukuyat.

    p. 56 · Nahuizalco

Ver las 26 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

32 ocurrencias

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Tik ne witztal yajki.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Tik ne witztal yajki. Ustuwetzi. Ran! Mutamuta ne ustut.

    Se metió al espinal; cayó en la barranca – “ran” – se echó a la quebrada.

  • Al fin de tanto, wakik ne masat, wan yaja, ne tzuntekumat, yawia miki ka iseltzin tik ne kebrada.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Al fin se secó el venado y la calavera iba a morir sola allí en la quebrada.

  • Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Kitalij ka nepa. Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.

    Lo puso allá, en un rincón de la casa lo puso.

  • Kilwiat tik kastiaj.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Nanita, nanita, nanita! Kilwiat inlama. Queremos hamaquita, nanita! Kilwiat tik kastiaj.

    “Nana, nana, nana,” le dijeron a la vieja, “queremos hamaquitas, nana, le dijeron en español”.

  • Pejki kilwia tik majikaj: Tzapalu puchut, tzapalu puchut, tzapalu puchut, tzapalu puchut, tzapalu puchut, tzapalu puchut!

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Con su magia, empezó a decir, “¡abajo puchute, abajo puchute, abajo puchute, abajo puchute!”

Ver las 31 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).