Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
513 occurrences in 6 texts · Clear
Tajtaketza pal Ijtzalku254Naja Ni Genaro42Achtu Taksalis12Timumachtikan!79El Pipil de la Región de los Itzalcos66The Pipil Language of El Salvador60
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
254 occurrences
Chapter 1
Tawial tiu-tiktukat yey almun: makwil taria.
p. 18 · See in the dictionary: makwil
Musta niktalia se takat ma kiashiti nawpual taria.
Pal mutashtawia, ma wiki miak tunal pal tami ne tamewal, pal tami mumewa tatuk.
Tiu-tikmewat ne kal ma nemi yek.
Muchiwa sanse parva sinti ishta ma tami tapishkal.
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
42 occurrences
Kwak Naja Nichikitik
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4 · See in the dictionary: maka2, semaya
Translation
Since they couldn’t read and write, I only spoke Nawat.
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit.
p. 4 · See in the dictionary: majtakti
Translation
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.
I started going to school at the age of ten. I only studied up to second grade.
Maya nimumachtij ume taksaya.
p. 4 · See in the dictionary: maka2, semaya
Translation
Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.
I started going to school at the age of ten. I only studied up to second grade.
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.
p. 4 · See in the dictionary: maka2, semaya
Translation
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
So when I was a boy I just carried kumals to sell (in the market). What I earned was hardly enough to pay for what I needed and to buy more kumals.
Nitamachtia Nawat
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan.
p. 6 · See in the dictionary: mayana
Translation
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.
I worked the land and grew corn so that my children and wife wouldn’t go hungry. So the years went by.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
12 occurrences
Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!
Semaya tinejnemit makwil cuadraj kan kalaki ne tunal wan ume ka ajkuik.
See in the dictionary: makwil
Tamachtilis 5: Keski ipatiw?
Shinechmaka majtakti iwan muchi, ika yejemet chikitik.
See in the dictionary: majtakti
Tamachtilis 6. Numiyekawan
Nunan, yaja itukay María.
Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.
King, Timumachtikan! (2011)
79 occurrences
4 Tay tikneki?
Yey awakat, nawi pula wan makwil tumat.
p. 28 · See in the dictionary: makwil
Translation (Spanish)
Tres aguacates, cuatro plátanos y cinco tomates.
7 Tay horaj timuketza?
Tay horaj timuketza ka tapuyawa? — Nimuketza makwil horaj o makwil horaj wan tajku.
p. 35 · See in the dictionary: makwil
Translation (Spanish)
¿A qué hora te levantas por la mañana? — Me levanto a las cinco o a las cinco y media.
Tay horaj timukwepa ka teutak? — Nimukwepa makwil o chikwasen horaj.
p. 35 · See in the dictionary: makwil
Translation (Spanish)
¿A qué hora regresas por la tarde? — Regreso a las cinco o las seis.
8 Nikpia se mistun
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
66 occurrences
p. 47 · Nahuizalco
Majtakti uchpanwas.
p. 47 · Nahuizalco · See in the dictionary: majtakti
Translation (Spanish)
Diez escobas
Makwil chikiwit.
p. 47 · Nahuizalco · See in the dictionary: makwil
Translation (Spanish)
Cinco canastos
Makwil tzutzukul.
p. 47 · Nahuizalco · See in the dictionary: makwil
Translation (Spanish)
Cinco cántaros
Yaja mawiltia.
p. 47 · Nahuizalco · See in the dictionary: mawiltia
Translation (Spanish)
El juega
p. 48 · Nahuizalco
Ume kukunet mawiltiat.
p. 48 · Nahuizalco
Translation (Spanish)
Dos niños están jugando
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
60 occurrences
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Pero kenemej tesu mawiltia ka afuera, muchijki entristeser.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: mawiltia
Translation
But, since he didn't play outside, he became sad.
Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: maka, maka2, mati
Translation
His mother -- we mean the queen --, his mother said, "let's go take a walk there in the woods". "Let's go see if you won't cheer up a bit."
Ma mawilti wan mas pipiltzitzin, yu muchiwa alegrar.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: maka, maka2, mati
Translation
"Let him play with other boys, he'll cheer up."
Yawita witzet ne nupilawantzitzin, yut mawiltiat.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Translation
"My boys are going to come soon, they're going to play."
Kalikat ne yey pipiltzitzin se inmijmichintzitzin, wan ne seyuk kalika se itapajsul ne wilutzin mareño.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Translation
The three boys brought some little fish, and the other brought a nest of the mareño bird.
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).