Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts

44 occurrences · Clear

King, Timumachtikan! (2011)

44 occurrences

35 Te niajki nitekiti

  • Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.

    p. 107

    Translation (Spanish)

    Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.

    Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • — Semaya nechilwij ma nimutali nitajkwilua.

    p. 110

    Translation (Spanish)

    — Semaya nechilwij ma nimutali nitajkwilua. Nikishtij ne nuamatzin tik ne nukustalchin wan nipejki nitajkwilua ken muchi.

    — Sólo me dijo que me sentara y empezara a escribir. Saqué de mi mochila mi cuaderno y empecé a escribir como los otros.

  • —Nikneki ma shiktakwika uni takwikalis pal nikaki.

    p. 111

    Translation (Spanish)

    —Nikneki ma shiktakwika uni takwikalis pal nikaki. Pero ashanchin niaw nikekchiwa ne kal.

    — Luego quiero que cantes esa canción para escucharla. Ahora voy a arreglar la casa.

  • — Tay tikneki ma nikchiwa pal nimetzpalewia?

    p. 111

    Translation (Spanish)

    — ¿Qué quieres que haga para ayudarla?

39 Niweli nimetzmachtia!

  • — Tikneki ma nikpata tay tina tik Castillaj pal tikitat su nikmati yek?

    p. 117

    Translation (Spanish)

    — ¿Quieres que traduzca lo que dices al español para ver si lo entiendo bien?

  • — Tesu, te yek ma shikpata.

    p. 117

    Translation (Spanish)

    — Tesu, te yek ma shikpata. Semaya tiawit titaketzat tik Nawat. Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj. Shikelkawa ne Castillaj. Shiyultaketza semaya tik Nawat.

    — No, no es bueno [no conviene] que traduzcas. Solamente vamos a hablar náhuat. No quiero que hablemos en español. Olvidá el español. Pensá en náhuat no más.

  • Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj.

    p. 117

    Translation (Spanish)

    — Tesu, te yek ma shikpata. Semaya tiawit titaketzat tik Nawat. Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj. Shikelkawa ne Castillaj. Shiyultaketza semaya tik Nawat.

    — No, no es bueno [no conviene] que traduzcas. Solamente vamos a hablar náhuat. No quiero que hablemos en español. Olvidá el español. Pensá en náhuat no más.

  • — Tik ne tamachtiluyan, nusan techilwia ne tamachtiani ma tikchiwakan ijkiuni.

    p. 117

    Translation (Spanish)

    — En la escuela, también nos dice la maestra que hagamos así.

  • Naja niknekiskia ma techmachti Nawat mujmusta.

    p. 117

    Translation (Spanish)

    — Techmachtia ume tunal ipal ne semana. Naja niknekiskia ma techmachti Nawat mujmusta.

    — Nos enseña dos días a la semana. Yo quisiera que nos enseñara náhuat todos los días.

  • Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.

    p. 117

    Translation (Spanish)

    — Sujsul nipaki ka anmumachtiat Nawat tik ne tamachtiluyan. Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.

    — Me alegra mucho que ustedes aprendan náhuat en la escuela. Es bueno que aprendan en la escuela y en casa..

40 Tay metzilwij ma shikchiwa?

  • — Tay metzilwij ma shikchiwa?

    p. 120

    Translation (Spanish)

    — ¿Qué te dijo que hicieras?

  • — Shikana yek, maka shikajkawa ma aka metzishtili ne mutumin.

    p. 120

    Translation (Spanish)

    — Shikana yek, maka shikajkawa ma aka metzishtili ne mutumin. Tikmati tay muneki?

    — Guardalo bien, no dejés que nadie te quite tu dinero. ¿Sabés lo que necesitás?

  • — Nikan nikpia tajkwilujtuk muchi tay kineki nunoya ma nikuili.

    p. 120

    Translation (Spanish)

    — Aquí tengo escrito todo lo que quiere mi abuela que le compre.

  • — Tikneki ma nimetzilwiti ne ujti?

    p. 120

    Translation (Spanish)

    — ¿Querés que te enseñe el camino?

  • Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan.

    p. 120

    Translation (Spanish)

    — Nemi pal nikpalewia nunoya. Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan. Su te, yawi nechajwa. Wan kwak tami, nemi pal nikchiwa nutekiw ipal ne tamachtiluyan.

    — Tengo que aytudar a mi abuela. Ella quiere que me quede ayudándola en la casa. Si no, me va a regañar. Después, tengo que hacer mi tarea para la escuela.

  • — Techtuktij ma titajkwilukan.

    p. 120

    Translation (Spanish)

    — Techtuktij ma titajkwilukan. Tinemit pal titajkwiluat ashan pal tiwelit tikwikat ne tutekiw ka tamachtiluyan musta.

    — Escribir. Tenemos que escribir ahora para que podamos llevar nuestro trabajo a la escuela mañana.

  • Su te metzajkawa munoya ma shikisa ashan, tiwelit tipashaluat ukse tunal.

    p. 120

    Translation (Spanish)

    — Nemi yek. Su te metzajkawa munoya ma shikisa ashan, tiwelit tipashaluat ukse tunal.

    — Está bueno. Si tu abuela no te deja salir hoy, podemos pasear otro día.

43 Te tiawit tikajkawat ma miki!

  • Yejemet kinekit ma nimumachti, wan ma mumachtikan muchi tukniwan.

    p. 130

  • Nunoya wan nutatanoy nusan kitat yek ma timumachtikan, wan inat ka titaketzat galantzin.

    p. 130

  • Tejemet tiknekiskiat ma techmachtikan muchi tay welit pal te tikelkawat.

    p. 130

  • Ika tiktasujtat tutechan, te tiknekit ma kielkawa ne itaketzalis.

    p. 130

  • Te tiawit tikajkawat ma miki ne tutaketzalis.

    p. 130

  • Te tiknekit ma miki tay tupal.

    p. 130

  • Ijtik muchi, te tikajkawakan ma miki!

    p. 130

45 Nitachia iwan ne nujnuish

  • Tikitakan: kan tikneki ma tipewakan?

    p. 134

47 Maka shikilwi!

  • Ne nunan ina ken kineki ma tiktalikan muchi pal naka yektzin.

    p. 138

  • Kwak nechilwia ma nikajkawa ne pujpula ka ne, ka ne nikajkawa.

    p. 138

  • Su yaja nechmaka tumin pal nikana ijtik ne kustalchin, o su nechilwia ma nimukwepa niktemua ne itumin pal yaja kikua tay muneki, senpa nikchiwa ken nechtuktia.

    p. 138

48 Nikneki ma shiwikikan nuwan

  • Ne nunan kinekituya ma niaw ka tiankis iwan.

    p. 140

  • Nusan kinekituya ma wiki tuwan ne nueltiw chikitik, pal te naka isel tik ne kal wan pal techpalewia tik ne tiankis.

    p. 140

  • Yaja kinekituya naka iwan ne noya, pero ne nunan kilwij ma wiki, wan walaj.

    p. 140

  • — Carlita, — nechilwij ne nunan, — ashan niu-nimetzwika ka tiankis, ka nikneki ma shiwi nuwan pal tinechpalewia.

    p. 140

  • Ma wiki techpalewia.

    p. 140

  • Nikneki ma shiwikikan ne ujume.

    p. 140

  • Yek ma shinechpalewikan wan ma shimumachtikan.

    p. 140

  • Shikekchiwakan ne mesaj ka nikan, — inak. — Carlita, shitaekchiwa wan shikajkawa ma metzpalewi ne mueltiw.

    p. 140

  • Nikneki ma shiktali muchi ijpak ne mesaj: ne pula, ne chil, ne kamuj, ne ayut, ne eshut, ne lala wan ne tzaput.

    p. 140

  • Carlita, maka shikajkawa ma kitapana ne mueltiw teksisti!

    p. 140

50 Tamachtiani Alejandro

  • Ne nunan wan nuteku inaket ka yek ma naja nimumachti, wan kinekituyat ma niaw tik ne tamachtiluyan.

    p. 143

  • Techtuktia katka ma titajkwilukan.

    p. 143

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).