Textos

Ashkan nu-niaw ume yual pal nikitzkia se sorio.

p. 25

Ne kichiwat se yualu, kichiwat nakatamal, wan ne siwapil kitaliat itajku kan takatik katka ne at, wan kiliat ma wetzka.

p. 28

Kisa ka tayua pal yu -kuchi wan se seuk.

p. 29 · Ver en el diccionario: yawi

Wan yajki muteka kichia keman yu-witz.

p. 29 · Ver en el diccionario: witz

Kwakuni tiaw timuteka tikchia keman yu-witz.”

p. 30 · Ver en el diccionario: witz

Wan kan nikitak takatki se wajkalchin, niajki niknawatia ne pale wan nechilik ma nikpachiwa tey yu-kisa.

p. 32 · Ver en el diccionario: kisa

Wan niajki niknawatia ne pale, wan nechilik ma nikpachiwi tey yu-kisa.

p. 32 · Ver en el diccionario: kisa

Tiu-tikchiwat se shaput miktan, wan tiu-tiktaliliat ne tani kwajkwawit wan pichawakchin, pal kan witz, né yu-muwetzi.

p. 33

Kwakuni, su-nte tami mumiktia kan yu-wetzi, tamit tejemet tikmiktiat.”

p. 33

Kwakuni kintitanik kalkwit at wan kinmaka tzutzukul pal yu -kalkwit ne at.

p. 34 · Ver en el diccionario: yawi

Tikpachiwikan tikitasket kan yu-kishtia ne sinti.

p. 35

Wan kitaket ka tik ne tepet yu-kishtia ne sinti.

p. 35

Kwakuni kichiwki ka takati ne at kan ne yu-tatuka, wan kan kitaket ne wejweymet ka chayawtuk ne at, yajket tachiat ken kichiwa ka kipia ne at chayawtuk, wan inte kitztiwit keman kimakatuk ne at.

p. 37

Maka shu-shikwakan, ka su ankikwat inte yu-takati.

p. 38

Ini inte nikishketzki ka ini yu-walmukwepat.

p. 40 · Ver en el diccionario: mukwepa

Kitak ne piltzin ka nemi masat wan tutulin wan patush wan tijtijlan, wan tepeskwinti, kutush wan kujtankuyamet wan yutuch, wan wilut wan nashilin wan kuyankuat wan takwatzin, wan mapachin wan tukat wan tzikat wan tzunpupu, wan papalut wan kalat wan tzinakan.

p. 41 · Ver en el diccionario: ayutuch

Yajki kan ne yu-nemi nakak tapikti ne tumin.

p. 42 · Ver en el diccionario: nemi

Wan ne ikal nakak ken ne kiekchiwilijket ne tepewa, wan ne tumin kiekchiwilijket kan ne yu-kipia.

p. 42 · Ver en el diccionario: pia

Ini kal yujkasu inte yaja nupal?

p. 43

Ini tumin yultuk.

p. 43 · Ver en el diccionario: yulu

Yajika, nina naja ka tikitakan ken tikpiasket, ka ini tumin yultuk.”

p. 43 · Ver en el diccionario: yulu

Yaja kinhilia tey ne yawit kisat kan yu-yawit.

p. 45 · Ver en el diccionario: yawi

Wan se ne iujmiyuchichin tikitas yu-weli tipatani nusan.

p. 47 · Ver en el diccionario: weli

Yaja né yu-kipia kishpelwia ne chajchalchiwit.

p. 50 · Ver en el diccionario: pia

Inat ka ne indios, ikman panutuk, kichiwat ne yualu.

p. 53

Kiliat ma kiwika yultuk: “Nikan tiawit tikmiktiat tejemet.”

p. 53 · Ver en el diccionario: yulu

Keman tami ne yualu, tik se shikal kintitaniliat ne nakat tishkal ne kunpalejwan.

p. 53

Keman kipia nawi tunal ka panutuk ne yualu, kintitaniat kinutzat pal kintalkuliat se kuyan wan se tijlan.

p. 53

Ne lajlamatket kichiwket se yualu pal asit né miak tajtakamet, wan ne siwapipil yawit minayat tik ne kal seuk siwat, ne kinhilia:

p. 54

“Keman kichiwat seuk yualu, shiwikikan ka nikan.”

p. 54

Keman asiket ne siwapipil, kilijket ma kiekchiwakan ne inkwejkwechpala: yu-yawit wejka yejemet.

p. 54 · Ver en el diccionario: yawi

Kwakuni yawit kikwit ne ajat pal ka senkak: kan kisa ne shupan, ne tepewa yawit kikwit ne ajat kan ne yu-kalaki ne shupan.

p. 57 · Ver en el diccionario: kalaki

Muchi tey ne tiktukat — muchi yultuk — ini ka yejemet pejtuk tikpiat.

p. 58 · Ver en el diccionario: yulu

Ini muchi yultuk.

p. 58 · Ver en el diccionario: yulu

Tey ne inte temakat tey ne kipiat, tikitas kwak yu-mukwepat tatukat: muchi weli puliwi.

p. 58 · Ver en el diccionario: mukwepa

Wan yaja ne shuchit yaja ne mas yultuk, wan uni weli mukwi pal muchi pal se taltikpak tey panu.

p. 59 · Ver en el diccionario: yulu

Uni kicha ka yuliti se taltikpak.

p. 59

Mal miktuka, yuliti.

p. 59

Kwak ne yu-kimaka ini at, kwak yejemet yawit kutejkut, muchia tey ne yawit kikwit, muchia kipujtiwita keski pal ne takipini.

p. 61

Kwak ne yu-yawi, kiwika techichin, yaja kitzayana ne kwajkwawit.

p. 61 · Ver en el diccionario: yawi

Wan yaja tajtani achtu wan ne tepewa tey ne yu-kichiwa.

p. 62 · Ver en el diccionario: chiwa

Yajika, kan ne yu-kalaki ne shupan, kiliat ka weli kiejekua su nemi yek ne matat ijtik kisajsakat ne at.

p. 62 · Ver en el diccionario: kalaki

Yaja, kwak ne yu-kalaki ne shupan, tikitat ka muketza ne mishti wan kunyuaki, wan pewa shijshini ne at, inte kimaka, ika yaja inte weli kichiwa; semaya tey weli kiejekua.

p. 62 · Ver en el diccionario: kalaki

Yaja ne kenhaya nemi ka kishpelwia ma yu-muajketzu uni wajkal.

p. 63

Yajika tikitat, mal yuakituk kwak yejemet kitilanat wan kianat, yaja ne kwak ne tikitat ka nemá tatatwia.

p. 64

Ashkan tatemi ijkiashan, musta yu-tatemi mas tayuaya, wipta mas tayuaya.

p. 67

Keman yawia asi ne tunalku, ne tajtakamet mejmelemet, inat yejemet, keman tatwi yuakituk, kishtiat ne kwetash tik ne tunal pal ne tunalku munelwia asi nemá.

p. 71

Tajkutunal yu-witz takwa, kwakuni welit antaketzat iwan.

p. 74 · Ver en el diccionario: witz

Ken yu-muteka ashan, yawi muteka musta, wan kenhaya yawi muteka ne wipta.

p. 75 · Ver en el diccionario: teka

Inat ne indios, keman ne tunal wan ne metzti musumat, ne tunal mutalia chiltik wan ne metzti mutalia yuakituk.

p. 79

Yu-kineki nusan wan inte tikmakas niantatka.”

p. 81 · Ver en el diccionario: neki

Kwakuni mukwepki asi weliaja yu-kitalia katka tey ne yu-kikwa katka.

p. 81 · Ver en el diccionario: talia

Kwakuni kishtik ne isiwaw ne tey yu-kikwa.

p. 81

“Inte tiktukat ma yu-techkwakan nusan tejemet ken uni kinkwajket, ika uni tetekiat muchiwket wan ne innan, wan su tikenchat, welit tipanut ken yejemet.”

p. 82

“Tiu-tikitzkia nikan, tik ne ujti tiu-tiknamiki se takat witz metznamiki wan yu-metztajtanilia: 'Ashta kan tiwitz?' iwan tiu-tikilia: 'Ka Ijtzalku.' Iwan yu-metztajtanilia asu talwika se amat, wan tiu-tikilia: 'Nikan nalwika.' Tikmakak ne amat wan ne yu-metzilia: 'Shiktzajtzakwa ne muish!'...

p. 84 · Ver en el diccionario: ilia

Ne yu-kalkwi wan kitalia kan nemi ne tenkal pal ne tit.

p. 86

Kwakuni yajki yaja mutalia kan ne yu-panu.

p. 88

Wan kan kikak ne konejo ka yu-walkisa ne tekuyukujtan, mushtukak tik ne shaput.

p. 96

Yajki mutalia kan yu-panu ne kuyut.

p. 99

Nimutaluskia, yu-nechasi.”

p. 100 · Ver en el diccionario: asi

Nitaekcha ninemi: yut -witzet nikan, yawi nemi tey mukwa.

p. 100 · Ver en el diccionario: yawi

Ken taja ka timayana tiwitz, nikan yawi nemi tey mukwa, nian yu-mushnejneki.

p. 100

Wan kan yut-witzet nikan, yut-metzasit ne yajtiwit munamiktiat.

p. 100 · Ver en el diccionario: witz

Ashan kan tami tikekchat, tiu-timukawa titajpia kan yut-witzet.

p. 100 · Ver en el diccionario: witz

Tiu-tikaki yu-pewa tapani ne kwetes.

p. 100

Kwakuni kan tikaki ka yu-pewa tapani, kwakuni timunelwia tikekcha tey ne yawit kikwat.”

p. 100

Kwakuni kwak yaja yu-asi, yawi kita ka yaja ne kikwa ne sandia.

p. 102 · Ver en el diccionario: asi

Kwakuni yu-kimaka wan musalua nemi, kwakuni yu-ina:

p. 102 · Ver en el diccionario: ina

Kan yawi kita ka-nte nikmakishtia, kwakuni yu-kimaka wan ne seuk imey.

p. 102

Kwakuni yu-mukawa salijtuk inhumeshtin imey.”

p. 102

Kan tiu-tikpia uni mupilawan, ijkiuni yut-nemit miak.”

p. 104 · Ver en el diccionario: nemi

Nikitas ken yu-nechilia.

p. 110 · Ver en el diccionario: ilia

Talmukwepas titakaki ken yu-nechilia…”

p. 110 · Ver en el diccionario: ilia

Ne weli tikmachtiat chiujchiupi pal tey ne yu-kichiwa.”

p. 110 · Ver en el diccionario: chiwa

“Ashan tiu-timukawat ne yu-yawit inwan pal munamiktiat.”

p. 111 · Ver en el diccionario: yawi

“Naja nikan niwitz nimetznawatia ka nikpiaya ká ne yu-yawit inwan.

p. 111 · Ver en el diccionario: yawi

“Se ne siwatket yu-witz kiwika ne siwapiltzin kan ne nemit ne seki.

p. 111 · Ver en el diccionario: witz

“Ká ne yu-mukawa?”

p. 111

Tiknekit tikitat ká ne yu-mukawa wan ne siwapiltzin kitajkalilia ne itan ne siwapiltzin, pal-te kitankwa ini piltzintzin?”

p. 111

“Ne mas achtu yu-mukawa.

p. 111

“Naja nikneki ma shikuchiuk seuk chikwey tunal ma tea yu-mulini ne itan, wan weli nechkukua su mulini.

p. 112

“Wan ne nusiwapil inteaka yu-munamiktia iwan.

p. 113

Inteaka yu-tamati ka inteatka.”

p. 113 · Ver en el diccionario: mati

Nikneki, pal ká ne yu-munamiktia wan ne nusiwapil, nikneki ini kesu pal mutekipanuat.

p. 114

Yu-kinhitzkia ne apitzalti wan inhelishku.

p. 117

“Su tikasi yultukuk, tikmana chiupi ne nimetzmakatuk, wan tikmaka ma kiuni.

p. 117

Ini yu-nemit inat: Ká kinpajtijtuk?

p. 118

Kwakuni yawit inat ka Ne nemi se tapajtiani, wan weli yek, weli kicha ma yulkwi mal miktuka!”

p. 118

Yu-pewat metznutzat ne pal kalijtik.

p. 118

Tiawit tiktitaniat yaja ma yu-tami kimewa ini tatuk.”

p. 120

Tiawit titachiat ma yu-kichiwtuk seuk inteyek!”

p. 120

Su-nte, kiuni yu-nemi techchiwilia.

p. 120 · Ver en el diccionario: nemi

Kwakuni tatwiket muchi pakit, kiuni ka muchi yu-temakat ne tumin wan ne seki tey ne yu-mukwa.

p. 123 · Ver en el diccionario: kwa

Tiu-tikwikiliat tey ne tikpiat unkan, tey ne pal siwat pal kitalia kwak ne yu-munamiktia.”

p. 124

Ashan yu-nemi kuchi wan ne isiwaw, inte yu-kimajmati kwak tikwikat ne inakaw.”

p. 125 · Ver en el diccionario: mati, nemi

“Wan kan yu-weli yaja ken tejemet?”

p. 126 · Ver en el diccionario: weli

Nikan titashtawki tey tikchiwki keman tinemituya yultuk.

p. 133 · Ver en el diccionario: yulu

Kan asiket chikwasen metzti, pejki yaja yulkakasiwi.

p. 144

Kielnamiki ka yu-kiwika!

p. 144

Pejki ati chiupiuk, wan kan kielnamiki ka yu-kiwika, ina:

p. 144