Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
1795 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku1107Naja Ni Genaro119Achtu Taksalis31Timumachtikan!261El Pipil de la Región de los Itzalcos197The Pipil Language of El Salvador80
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
1107 ocurrencias
Capítulo 1
Capítulo 2
Keman nemia iujki se ikshichin, tikwiwitat iwan tal pal tiktukat ka senkak.
p. 20 · Ver en el diccionario: wan
Keman chikawtuka, tiktekit iwan tikajkawat ma uksi pal tikishtiat ne ish keman uksituka.
p. 20 · Ver en el diccionario: wan
Tiktisit wan asujkal iwan kanela, tikchat tishti chukulat, tikmanat iwan at kwakwalaka, tikmaliat pal tikunit.
p. 20 · Ver en el diccionario: wan, eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
119 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez.
p. 4 · Ver en el diccionario: eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku, wan
Traducción
Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.
Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.
Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan.
p. 4 · Ver en el diccionario: eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku, wan
Traducción
Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.
Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.
Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
p. 4 · Ver en el diccionario: wan, eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku
Traducción
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
Por eso cuando yo estaba chiquito sólo llevaba comales para vender. De su precio poco me quedaba para comprar lo que necesitaba y para volver a comprar más comales.
Nitamachtia Nawat
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.
p. 6 · Ver en el diccionario: eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku, wan
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
p. 6 · Ver en el diccionario: eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku, wan
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
31 ocurrencias
Tamachtilis 1: Ken tinemi?
Tamachtilis 2. Kan muchan?
Tamachtilis 3. Nikneki kukumutzin
Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!
King, Timumachtikan! (2011)
261 ocurrencias
1 Yek tunal!
2 Ken mutukay?
3 Ini ne tamachtiani
4 Tay tikneki?
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
197 ocurrencias
p. 48 · Nahuizalco
Ume petat wan se chikiwit.
p. 48 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku, wan
Traducción
Dos esteras y un canasto
Ume ish wan yey kwakwacho.
p. 48 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku, wan
Traducción
Dos ojos y tres cuernos
Yey kalat wan nawi kukuat.
p. 48 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku, wan
Traducción
Tres sapos y cuatro culebras
Nawi tuchti wan yey ayutuch.
p. 48 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku, wan
Traducción
Cuatro conejos y tres armadillos
p. 49 · Nahuizalco
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
80 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Ma mawilti wan mas pipiltzitzin, yu muchiwa alegrar.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku, wan
Traducción
“Déjelo jugar con los otros niños, y se alegrará”.
Yawita witzet ne nupilawantzitzin, yut mawiltiat.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
“Ahorita vienen mis cipotes, y van a jugar”.
Kalikat ne yey pipiltzitzin se inmijmichintzitzin, wan ne seyuk kalika se itapajsul ne wilutzin mareño.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku, wan
Traducción
Los tres cipotillos trajeron unos pescaditos, y otro trajo un nido de pájaro mareño.
Yu yawi anmuwan pal muchiwa dibertir, yu yawi anmuwan, tesu ja pal ankisumat.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: wan
Traducción
Yut anyawit. Yu yawi anmuwan pal muchiwa dibertir, yu yawi anmuwan, tesu ja pal ankisumat.
“Se irán y él irá con uds.; irá a divertirse”. “No ha venido para que le peguen”.
Ka nepa, ka nepa kitemuat se inmichintzin wan ne seyuk ne itapajsul ne wijwilutzin.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: eltiw, ikaw, kujkul, kunet, kunpa, pipi, teku, wan
Traducción
Allá, allá, unos buscaron pescaditos y el otro un nido de pájaro.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).