Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

1370 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku951Naja Ni Genaro72Achtu Taksalis28Timumachtikan!199El Pipil de la Región de los Itzalcos58The Pipil Language of El Salvador62

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

951 ocurrencias

Capítulo 2

  • Tiktisit wan asujkal iwan kanela, tikchat tishti chukulat, tikmanat iwan at kwakwalaka, tikmaliat pal tikunit.

    p. 20

  • Ne kwawit kuku takati chijchin, yawi weytia wan kichiwa iswat wejweyak.

    p. 21

  • Keman nemia chikawtuk, muteki wan mushipewa pal kinamakat wan kikuat pal kiunit ne at.

    p. 21

  • Ashkan tiktaliat pal uksi wan asujkal.

    p. 21

  • Mushtilia ne iewayu pal kisa ne ilechayu, musalua se kwechpala pal kikwi ne ilechayu, mumana ijtik se kumit wan at.

    p. 22

Ver las 705 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

72 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez.

    p. 4

    Traducción

    Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.

    Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.

  • Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan.

    p. 4

    Traducción

    Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.

    Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.

  • Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.

    p. 4

    Traducción

    Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.

    Por eso cuando yo estaba chiquito sólo llevaba comales para vender. De su precio poco me quedaba para comprar lo que necesitaba y para volver a comprar más comales.

Nitamachtia Nawat

  • Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.

    p. 6

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

  • Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    p. 6

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

Ver las 60 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

28 ocurrencias

Tamachtilis 1: Ken tinemi?

  • Wan taja, ken tinemi?

Tamachtilis 2. Kan muchan?

  • Wan taja kan tikpia muchan?

  • Eje, galanchin nutechan wan nusan galanchin Sentzunhat!

Tamachtilis 3. Nikneki kukumutzin

  • Nimayana wan nikneki nitakwa.

Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!

  • Nemi itech ne teupan wan ishpan ne tamachtiluyan.

Ver las 28 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

199 ocurrencias

1 Yek tunal!

  • Wan taja?

    p. 19

    Traducción

    Yek. Wan taja?

    Bien. ¿Y vos?

2 Ken mutukay?

  • Wan taja?

    p. 21

    Traducción

    ¿Y tú?

  • Wan ini ne tamachtiani.

    p. 21

    Traducción

    Y éste es el profesor.

3 Ini ne tamachtiani

  • Wan ini?

    p. 23

    Traducción

    ¿Y esta?

4 Tay tikneki?

  • Sema pula wan awakat.

    p. 27

    Traducción

    Sólo plátano y aguacate.

Ver las 182 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

58 ocurrencias

p. 48 · Nahuizalco

  • Ume petat wan se chikiwit.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Dos esteras y un canasto

  • Ume ish wan yey kwakwacho.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Dos ojos y tres cuernos

  • Yey kalat wan nawi kukuat.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Tres sapos y cuatro culebras

  • Nawi tuchti wan yey ayutuch.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Cuatro conejos y tres armadillos

p. 49 · Nahuizalco

  • Kanka nemi ne siwaket wan ne kukunet?

    p. 49 · Nahuizalco

    Traducción

    Dónde están las mujeres y los niños?

Ver las 39 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

62 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Ma mawilti wan mas pipiltzitzin, yu muchiwa alegrar.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    “Déjelo jugar con los otros niños, y se alegrará”.

  • Kalikat ne yey pipiltzitzin se inmijmichintzitzin, wan ne seyuk kalika se itapajsul ne wilutzin mareño.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Los tres cipotillos trajeron unos pescaditos, y otro trajo un nido de pájaro mareño.

  • Ka nepa, ka nepa kitemuat se inmichintzin wan ne seyuk ne itapajsul ne wijwilutzin.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Allá, allá, unos buscaron pescaditos y el otro un nido de pájaro.

  • Tejemet tiawita, kilwia ne shuretzin: Shakan, pero te shikelkawa, cualquier rato shiwala wan ne mutelpuchtzin; ka nikan nemit ne iamigitus pal mawiltia.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    “Ya nos vamos”, le dijo al viejito; “Váyase también, pero no se le olvide, vuelva cuando quiera con su hijito; aquí están sus amiguitos para jugar con él”.

  • Wan taja seyuk ministro.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Taja tiu tinaka de ministro. Taja seyuk ministro. Wan taja seyuk ministro.

    “¡Vos serás ministro! Vos serás otro ministro y vos serás otro ministro más”.

Ver las 49 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).